Tüpbebek için ilk denemede yüzde 30 katılım pay Altı ayda bir diş taşı temizliği ve ağız bakımı dişlerin yaşlanma sürecini yavaşlatmak için gereklidir. Yaşlı yüz görünümünün bir nedeni de dişlerdeki aşınmalardır. Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Bruksizm, uyku sırasında dişleri sıkmak, gıcırdatmak ve Özellikleuyku esnasında artan diş gıcırdatması, diğer adıyla bruksizm hakkında Diş Hekimi Çağdaş Kışlaoğlu’nun verdiği bilgileri sizlerle paylaşıyoruz. Diş gıcırdatma nedir? Tıpta Bruksizm, olarak adlandırılan bu rahatsızlık uyku sırasında dişleri sıkmak, gıcırdatmak ve çeneyi kenetlemektir. Halk arasında YenidoğanAğız Bakımı. İlk dört ay anne sütü emmesi gereken bebeğin ağız çevresi ve kaslarının gelişimi emerek tamamlanır. Anne sütten kesilmiş ise damaklı, kesik uçlu gibi özel biberon tarzları kullanılmalıdır. İlk 3 ay bebek eğer anne sütüyle beslenmiyorsa bebekte diş çürükleri görülebilir. Bu yüzden Zamanındadoğan bir bebek günün ortalama 16-17 saatini uykuda geçirir. İlk haftalarda kısa aralıklı uyku periyotları, üçüncü haftadan sonra Menactra 9-23 aylık çocuklara en az 3 ay arayla iki doz, 2 yaşından 11 yaşına kadar olan çocuklara ise tek bir doz şeklinde uygulanır. Nimenrix: 12 aylıktan itibaren çocuklara, ergen ve yetişkinlere tek bir doz şeklinde uygulanır. Bexsero ise 2 yaş altında 2+1 doz, 2 yaş üstünde ise 2 ay arayla 2 doz şeklinde uygulanır. Fast Money. Dişler Ne Vakit Çıkmaya Başlar? Doğum sonrasında ağız ve damak süt emmeye müsait olarak yaratılmıştır. Dişler ise birinci olarak anne karnında oluşmaya başlar. Süt dişleri bebek 6 aylık olunca çıkmaya başlar. 3 yaşına kadar tüm süt dişleri sırayla çıkar ve tamamı ağızda görünür. Böylelikle süt dişlerinin sayısı 20’ye ulaşmış olur. Bu çıkış bir sıraya nazaran olmaktadır. Süt dişleri yapısal farklılıklarından ötürü aşınmaya ve çürüğe daha yatkındır. 6 yaşına geldiğinde sıra daimi dişlere dişler ise kemik içinde anne karnındaki bir çocuk üzere bir kese içinde çıkacağı günü yaşına gelindiğinde süt dişleri yerlerini daimi dişlere bırakmaya durum ortalama 13 yaşına kadar devam eder. Ağızda hem süt dişlerinin hem de daimi dişlerin yer aldığı 6-13 yaş ortası bu devir karışık dişlenme periyodu olarak isimlendirilir. Bu periyotta süt dişlerindeki mevcut çürükler, yeni süren daimi dişlerin sıhhatini da olumsuz tesirler. Beslenmenin Ağız ve Diş Sıhhati Üzerindeki Tesirleri Nelerdir? Bebeklerin gelişiminde anne sütünün yerini diğer hiçbir şeyin tutamayacağını biliyoruz. Bebeklerin doğal besini anne sütüdür. Hiçbir mama formülü anne sütü üzere sevgi, hassaslık, şefkat yahut felaketlerden, hastalıklardan kaçınma yollarına dair bilgi içermez bütün bu bilgiler anneden yani anne sütünden en azından birinci altı ay anne sütü ile beslenmeleri diş ve çenelerin gelişimini, ağız etrafındaki yumuşak doku ve kas işlevlerinin olağan gelişimini sağlayacaktır. Anne sütünün yetersiz olduğu durumlarda fizyolojik başlıklı biberon kullanımı gerekir. Bebekler 1 yaşından itibaren bardak ve kaşıkla beslenmeye alıştırılmalıdır. Biberonla beslenme en fazla 2 yaşına kadar devam edebilir. Parmak emme, yalancı emzik kullanma üzere alışkanlıklara 2 – 2,5 yaşına kadar müsaade verilebilir. Şayet parmak emme alışkanlığı mevcutsa, bunun sebebi araştırılarak 3 – 6 yaş ortasında bu alışkanlık kesinlikle giderilmelidir. Teneffüs sorunları, çene gelişmesi üzerine olumsuz tesir eder. Burundan değil de, yalnızca ağızdan soluma durumu mevcutsa bu durum uykuda daha yeterli anlaşılır kesinlikle kulak burun boğaz uzmanına danışılmalıdır. Dünya geneli toplumlarda en çok görülen enfeksiyonDiş çürüğüdür. Diş çürüğü kısaca beslenme sonrasında besin artıklarının dişlerimizin üzerinde kalması, uzaklaştırılamaması sonucu başlar. Ağız ortamımızda bulunan yerleşik mikroorganizmalar besin artıklarının üzerine tutunarak,onlardan beslenerek dişleri çürütmeye başlar. Besin artıkları ortamdan uzaklaştırılıncaya kadar bu durum devam eder. Diş çürüğü ilerlerse dişteki husus kaybı artarak ağrılar başlar, dolgu süreci kâfi gelmeyerek kanal tedavisine hatta diş çekimine kadar gidebilir. Erken süt dişi çekimi istemediğimiz bir durum olup Alttan gelen daimi dişin sıhhatini da olumsuz etkilemektedir. diş çürüğü ve tedavisinde beslenmenin ehemmiyeti büyüktür. Bilhassa doğal olmayan, hazır,katkılı yiyeceklerin diş çürüğü yapma riski daha fazladır. Bu besinleri mikroorganizmalar daha fazla severek diş çürüğü yapma aktifliğini artırır. Doğal, katkılı olmayan yiyecekler ile beslenme sonrasında dişler fırçalanmayı unutulsa bile diş çürüğü yapma riski daha azdır. Ağız ve diş sıhhati açısından, çocukların her öğünde almaları gereken besinleri nizamlı ve kâfi ölçüde almaları büyük kıymet arz etmektedir. Ağız ve diş sıhhatinin devamlılığı açısından kahvaltıda yumurta, süt, peynir, yoğurt üzere hem besin kıymeti yüksek olan hem de diş gelişiminde ve dişlerin çürükten korunmasında değerli rol oynayan besinlere yer portakal, elma, kivi üzere meyveler ile lahana, karnabahar, semizotu üzere yeşil yapraklı sebzelerle, dönüşümlü olarak balık, tavuk, et ve et suyu katkılı yiyecekleri tüketmek gerekir. Bilhassa peynirin yemek sırasında asidik olan ağız ortamını bazik hale getirmede ve dişlerin temizlenmesinde değerli bir rolü vardır. Bu nedenle kahvaltı sonrasında dişlerin fırçalanmadığı durumlarda en son peynir yenilmesinin diş çürüğünden müdafaadaki tesiri büyüktür. Ayrıyeten gece yatmadan evvel dişlerin fırçalanmadığı durumlarda elmanın ısırılarak yenilmesi dişler üzerinde mekanik paklık yaparak diş çürüklerinin önüne geçilmesini sağlayacaktır. Ana öğünlerde; fast-food usulü beslenmenin tekrar ağız ve diş sıhhati üzerinde olumsuz tesirleri vardır. Süt ve daimi dişlerde çürük oluşumunu hızlandırırlar. Diş çürüğünün ilerlemesi sonucu dişlerde renkleşme ağrılar ağız kokusu hatta diş kaybına kadar gidebilir. Bu nedenle bu çeşit yiyeceklerin ve bunların yanı sıra asitli içeceklerin tüketiminin kısıtlanması gerekir. Cips, şekerleme, çikolata, bisküvi, kek, kola, dondurma vb. besinlerin temel yemek yerine ve çok ölçüde tüketilmeleri kesinlikle engellenmelidir. Bilhassa çocuklar gündüzleri okul kantinlerinden bu çeşit yiyeceklere çarçabuk ulaşabilmektedirler. Lakin bu yiyeceklerin yerine vitamin, protein ve kalsiyum içeriği yüksek ve birebir vakitte diş çürüğünden korunmada kıymetli katkıları olan meyve, ayran, süt, kuru üzüm, kuru kayısı, fındık, ceviz üzere yiyeceklerin tüketiminin sağlanması büyük değer taşımaktadır. Çocukluk çağındaki sıhhatsiz beslenme sonucunda çeşitli sıhhat problemleri ortaya çıkmaktadır. Bu problemler, ağız ve diş sıhhati üzerinde epeyce büyük sorunlara neden olabilmektedir. Özellikle tek tip beslenme dediğimiz; çikolata, bisküvi, börek, poğaça, tatlı ve gazlı içecekler üzere besinler, çocuğun gelişimine hiçbir fayda sağlamaz. Tam bilakis bu biçim besinlerin içerdiği yüksek şeker oranları nedeniyle çocuklarda ağız ve diş sıhhati olumsuz tarafta etkilenmektedir. Çocuğumuz sıhhatsiz atıştırmalıkları çok seviyor ve vazgeçemiyorsa en azından ölçüsünü azaltmalı ve tüketir tüketmez dişlerini fırçalamalıdır. Çocukların Ağız ve Diş Bakımı İçin Ebeveynlere Tavsiyeler Nizamlı diş tabibi denetimi, çocuğun diş doktoru ile ilgisinden kaynaklanan bilinçlenme, diş fırçalama alışkanlığının kazandırılması çocuğun ileriki yaşlarda rahat etmesini sağlayacaktır. Olağandışı bir durum yok ise birinci diş tabibinin muayenesi 2 yaşına kadar bir defa yapılmalıdır. Daha sonra denetimler nizamlı olarak 6 ayda bir yapılır. Çocuklarda Diş Fırçalama Ne Vakit Başlamalıdır? Bebek 6-8 aylıkken, birinci dişler ağızda göründüğünde, ağız bakımı süreci başlamalıdır. Sabah kahvaltısı sonrası ve gece yatmadan evvel dişlerin çiğneme yüzeylerini pak bir tülbent ya da gazlı bezi ılık suyla ıslatarak silmek, kâfi olacaktır. Diş fırçası kullanımına ise çocuğun art dişlerinin çıkmasından sonra ortalama 2,5 – 3 yaşında başlanması uygundur. Okul öncesi çocuklarda diş fırçalama için bir teknik uygulatmak çok ebeveynlerinin dayanağıyla bu süreç gerçekleştirilebilir. Bu yaşlarda kıymetli olan, çocuğa diş fırçalama alışkanlığı kazandırmaktır. Çocuklar diş fırçalarken birden fazla vakit dişlerin görünen ya da kolay ulaşılan yüzlerini fırçalar. Halbuki çürüklerin önlenmesi için dişlerin orta yüzleri ve çiğneyici yüzeylerini çok daha uygun temizlemek gerekir. Bu nedenle fırçalamadan sonra Anne-Babanın denetimi yeterli olur. Sabah kahvaltısı sonrası ve gece yatmadan evvel, yalnızca ikişer dakikalık tesirli bir fırçalama süreci kafidir. Her âlâ alışkanlık üzere diş fırçalama alışkanlığı da çocukluk devrinde kazanılacağını unutmamak gerekir. Bebeklik devrinde ve üç yaşına kadar çocuklarda diş macunu kullanımı önerilmez. Diş macunu kullanımına üç yaşından sonra başlanmalıdır. Fakat reklamlarda gördüğünüz üzere 3-5 cm. değil, bir leblebi kadar macun fırçalama için kâfi olacaktır. Diş macunu kullanımına başlandığı periyotta, diş macunlarından rastgele biri tercih edilebilir. Değerli olan çocuğun seçilen macunun tadını sevip istek duymasıdır. Fırçalama sürecinde macundan çok, tesirli bir fırçalama sürecinin kıymetli olduğunu unutmamak gerekir Çocuğun ağız büyüklüğüne uygun, yumuşak üretilmiş diş fırçaları kullanılmalıdır. Sert fırçalar dişleri aşındıracağı için kullanımı uygun değildir. Eskimiş bir süpürgeyle süpürme süreci nasıl yapılamazsa, eski bir fırçayla da dişler fırçalanamaz. Fırça kılları aşınır aşınmaz Ortalama 6 ay kesinlikle değiştirilmelidir Çene Gelişiminde Ebeveynlerin Dikkat Etmesi Gereken Bahisler? Çocukların beslenmesi esnasında verilen besinlerin ısırılarak yenmesi büyük değere sahiptir. Örneğin, meyvenin doğranarak verilmesi yahut birtakım besinlerin püre haline getirilmesi yerine meyveyi ısırarak, et ve et eserlerini direkt olarak kemik üzerinden dişleriyle ısırarak yemesi gereklidir. Bunun nedeni, dişlerimizin ve alt-üst çenemizin çiğnedikçe yani kullandıkça gelişmesidir. Bu gelişim çocukluk çağında alt ve üst çenenin sağlıklı büyümesi için çok değerlidir Bu sayede tüm daimi dişler çenede sürecek yer bulur. Aksi halde çene tam gelişemez ve kâfi büyüklüğe ise bilhassa 20 yaş dişlerinin çıkması esnasında Keza bu dişler gömülü olarak kalıp daha büyük sorunlara neden olabilir. Hepinize sağlıklı ve keyifli gülüşler diliyorum… Diş gıcırdatmanın tıp dilindeki adı bruksizmdir. Diş gıcırdatma genellikle uyku sırasında meydana gelmektedir Her ne kadar rahatsız edici bir ses olsa da kişi bunu fark etmez. Çeneye uygulanan kuvvet ile diş ağrılarına, dolgu kırılmalarına ve baş ağrılarına sebep olabilir. Diş gıcırdatmasının birçok sebebi olabilir. Fakat, bu nedenlerin başında stres yer almaktadır. Stresin arttığı dönemlerde diş gıcırdatmanın da arttığı gözlenmektedir. Çocuklarda diş gıcırdatma Diş gıcırdatma olayı çocuklarda gündüzleri de gözlemlenir fakat daha çok geceleri uykularında olur. Her çocukta bu durum süt dişlerinin çıkmaya başladığı dönemlerde sıkça görülmektedir ve aileler tarafından fark edilmesi zor bir rahatsızlıktır. Çocuk, kalıcı dişlerine geçtiğinde bu durumun kesilmesi olasıdır. Ama bazı çocuklar bu alışkanlığa devam edebilir. Çocukta gece dişlerini birbirine sürttüğü için sabah çene ve baş ağrıları olabilmektedir. Ve çocuk çiğneme sırasında ağrıdan şikâyet ediyorsa bir uzmanla görüşülmelidir. Diş gıcırdatma sadece süt dişlerini dökme, kalıcı dişlere geçme dönemi nedeniyle yaşanmamaktadır. Birçok faktör diş gıcırdatmaya neden olabilir. Çocuğun yaşadığı psikolojik etkenlerin de dişlerini gıcırdatmalarına neden olduğu bilinmektedir. Diş gıcırdatmasının başlıca nedeni strestir. Ve çocuklarda stres ve kaygı yaratan durumlar görülebilmektedir. Çocuğun paylaşamadığı duygular uyku esnasında ortaya çıkabilir. Çocuk iyi gözlenmelidir ve bu durumun neden kaynakladığı tespit edilmeye çalışılmalıdır. Hangi durumlarda ortaya çıkıyor, hangi sıklıkla meydana geliyor ve şiddeti nedir? Ne kadar sürdüğü saptanmaya çalışılmalı ve iyi bir gözlemci olunmalıdır. Anne, çocuğun dünyasında önemli bir yer kaplamaktadır. Bu yüzden annenin gözünden kaçan bir durum belki çocukta kaygı yaratmış veya bir duyguya neden olmuş olabilir. Çocuk bu kaygı veren durum diş gıcırdatması şeklinde ortaya çıkarabilir. Eğer sorun psikolojik sebeplerden kaynaklanıyorsa anne babalar çocuklara gevşeme egzersizleri yaptırabilirler. Uyumadan önce ılık bir banyo yaptırıp, rahatlatıcı müzikler dinletebilirler. Çocukla kaliteli zaman geçirmek çocuğa güven verecektir. Önemsendiğinin farkına varacaktır ve ailesinin onun her zaman yanında olduğunu hissedecektir. Çocuğunuzun diş gıcırdatma sorunu varsa hangi doktora başvurmanız gerekiyor? Aileler çocuklarını öncelikli olarak diş doktoruna götürebilirler. Diş minelerinin ve dişlerin ne kadar zarar gördüğü belirlenebilir. Eğer sorun ağız ve diş sağlığından kaynaklanmıyorsa sorun psikolojiktir. Bu durumda çocuğun bir psikologa götürülmesi önerilir. Kaynak Milliyet Kategori Etiket İlgili Yazılar Yazar Çocuk diş hekimliği Pedodonti, çocuğun fiziksel ve dişsel gelişimini göz önünde bulundurarak, uygun zamanda koruyucu ve önleyici tedavinin gerçekleştirilmesini amaçlar. 3 yaşından itibaren çocuğunuzu diş hekimi ile tanıştırabilir, küçük yaşta hem gerekli önlemlerin alınmasını sağlayıp, hem de ileride çevreden edinilen diş hekimi korkusunu yenmesine yardımcı olabilirsiniz. Bebeklerde Ağız Sağlığı Nasıl Sağlanır? Bebeklerde Ağız Diş Bakımı Bebeklerde dişler sürmeden önce ağız bakımı temiz bir gazlı bezle yapılabilir. Sürmeye başlayan süt dişi ve diş eti üzerine nazikçe yapılacak masaj, hem besin artıklarını uzaklaştırır, hem de bebeğinizin rahatlamasını sağlar. İlk süt dişlerinin sürmesi ile, eczaneden kendi yaş grubuna uygun olarak satın alacağınız yumuşak bir bebek diş fırçası ile çocuğun dişleri fırçalanabilir ve küçük yaşta fırçalama alışkanlığı edinmesi sağlanabilir. 4 yaşına kadar yutkunma refleksi gelişmediğinden dolayı bu işlem diş macunsuz uygulanmalıdır. Bebeklerde Diş Çıkarma Belirtileri Nelerdir? Bebekler normal şartlarda 6. ayda diş çıkarmaya başlarlar. Fakat her bebeğin yürüme ya da konuşma zamanında farklılık olduğu gibi, dişlenme süresinde de değişiklik olabilmesi doğaldır. İlk dişlerini 5. ayında çıkaran bebek olduğu gibi, 8. ayda çıkaranı da oldukça sağlıklıdır, endişe edilecek bir durum yoktur. Siz bu zaman aralığında bebeğin belirtilerini gözlemleyerek, diş kaynaklı bir huzursuzluğu varsa, onu rahatlatma yöntemlerini uygulayabilirsiniz. Diş çıkaran bebeklerde aşağıdaki belirtilerden biri ya da birkaçı görülebilir – Tükürük artışı – Ellerini ağzına götürme – Yabancı cisimleri ısıma, kemirme – Kulağını çekiştirme – Yüksek ateş – Yanaklarda kızarıklık – İshal – Huzursuzluk – Uyku düzeninde bozulma Diş Çıkaran Bebek Nasıl Rahatlatılır? Diş çıkarma bebekler kadar ailelerin de zorlandığı sorunlardan biridir. Diş çıkardığı için ağlayan bir bebeği rahatlatmaya çalışmak için anne ve babanın da sakin olması son derece önemlidir. Diş çıkaran bebeği rahatlatmanın birkaç yolu vardır Kaşıma-çiğneme Bebekler diş çıkarırken ağızlarına bulduklarını götürüp diş etlerini kaşımayı çok severler. Ağrıyan diş etleri üstüne yapılan baskı ve kaşıma hareketi bebeklere çok iyi gelir. Bu amaçla üretilen özel diş kaşıma oyuncakları süt dişi çıkaran bebekleri oldukça rahatlatır. Soğuk uygulamaÖzellikle bebekler için üretilen diş kaşıma oyuncaklarının içi sıvı ya da jel dolu olan modellerini buzdolabında serinletip bebeğe vermek, damağını uyuşturacağından bebeğin oldukça hoşuna gider. Bu oyuncakları buzdolabının dondurucu gözüne koyarsanız gereğinden fazla soğuk olabilir ve yanak ya da dişetine zarar verebilir. Bu nedenle buzdolabı gözünde serinlemesini sağlamalı ve bebeğin diş kaşıma oyuncağını gözetiminiz altında kullanmasına dikkat etmelisiniz. Soğuk besinlerBebeğiniz eğer ek gıdaya geçtiyse, sıcak besinlerdense soğuk olan gıdaları tercih edecektir. Yoğurt hem besleyici hem de ferahlatıcı bir besin olarak diş çıkaran bebeklerde hayat kurtarır diyebiliriz! File içerisine konmuş elma, armut, havuç da oldukça rahatlatıcı etki gösterir. Marketlerde satılan taze ananasın koçanını da diş çıkaran bebeklerin çok sevdiğini biliyor muydunuz? Verdiğiniz her besinin bebeğin ayına uygun olmasına ve de gözetiminiz altında tüketmesine lütfen dikkat edin. Ağrı kesiciDiş etlerine sürülen ağrı kesici jeller 2018 yılından itibaren artık FDA tarafından onaylanmıyor. İçeriğindeki “benzokain” isimli etken maddenin, kırmızı kan hücrelerinin oksijen taşıma kapasitesini azaltarak ciddi sorunlara yol açabileceği yolunda çalışmalar bulunuyor. Zaten pek etkili olduğu da söylenemezdi. Eğer yukarıda bahsedilen yöntemlerden hiçbiri fayda sağlamıyorsa, işte o zaman bebeğinizi takip eden çocuk doktorunun önerisi doğrultusunda bir ateş düşürücü-ağrı kesici vermeniz gerekebilir. SevgiTüm yöntemler bir yana, ağrısı olan bebeği sakinleştirmenin en iyi ve en doğal yolu onu kucağınıza alıp sevgi göstermektir. Eğer imkanınız varsa, bu can sıkıcı dişlenme döneminde bebeğinizi bol bol emzirin. Emin olun, bebeğiniz için ailesinden aldığı güven duygusu ve sıcaklığın yerini hiçbir şey tutamaz! Çocuklarda Diş bakımı Nasıl Olmalıdır? Çocuklarda diş bakımı, her yaşta olduğu gibi, doğru ve etkili bir yöntemle günde en az iki defa diş fırçalamakla başlar. Çocukların Diş Çürüklerinden Korunması Çocuk diş hekimliğinde fırçalamaya ilave olarak, genç yaşlarda asit ataklarına yatkın olan dişlerde koruyucu önlemler alınması da önem taşımaktadır. Bu amaçla azı dişlerinin çiğneme yüzeylerinde bulunan derin çukurları kapatan fissür örtücüuygulaması son derece etkilidir. Buna ilave olarak çocuğun ihtiyacına göre 6 ay ya da senede 1 olacak şekilde, diş yüzeylerine uygulanan yüzeysel flor fluor, flouriduygulaması önerilmektedir. Son zamanlarda basında çocuk diş hekimliğinde flor uygulaması hakkında çeşitli tartışmalar olsa da, bu uygulamanın faydası uluslararası akademik platformda bilimsel çalışmalarla ortaya konmaktadır. Aksi bir çalışma yayınlanmadıkça da pedodonti uzmanı tarafından önerilmektedir. 4 yaşından itibaren uygulanabilen bu yöntemler ile çocuğunuzun dişleri asit ataklarından korunacak ve çürük riski oluşumu azalacaktır. Beslenmenin Ağız Sağlığına Etkisi Nedir? Beslenme sadece çocuk diş hekimliği ve ağız sağlığı değil, genel sağlık durumunu da yakından ilgilendiren bir konudur. Özellikle çocukları özendirecek şekerli bir çok gıda piyasada bulunmaktadır. Şeker, çikolata, jelibon, pasta ve benzeri gıdalar dişler için “karyojenik” yani çürük yapıcı gıda olarak adlandırılır. Çocuğunuza her öğünden sonra dişlerini fırçalatmanız pek mümkün olmayabilir. Bu tür hazır gıdaların tüketilmesi başta ağız sağlığı, sonra da genel sağlık açısından çocuklar hatta yetişkinler için son derece zararlıdır. Çocukların tatlı ihtiyacını gidermek için mevsim meyvelerine yönlendirmeniz çocuk diş hastalıkları açısından faydalıdır. Kek türü paketlenmiş hazır atıştırmalıklar içinde tatlandırıcı, koruyucu, renklendirici vb gibi katkı maddeleri içerir. Çocuk diş hekimliğinde kabul edilmezler. Bunların yerine, kendi hazırladığınız besinlere yönlendirebilirsiniz. Rafine şeker kullanmak yerine pekmez, kuru kayısı, kuru üzüm ya da elma, armut, havuç gibi besinlerle tatlandırarak hem sağlıklı, hem de besleyici gıdalar hazırlayabilirsiniz. Pedodonti Uzmanı / Pedodontist Kimdir? Pedodontist, diş hekimliği fakültesini bitirdikten sonra Çocuk Diş Hekimliği Pedodonti alanında branşlaşmış olan diş hekimine denir. Çocuğunuzun İlk Diş Muayenesini Nasıl Kolaylaştırırsınız? Çocukların İlk Diş Muayenesi Çocuklarda ilk diş muayenesi çocuğun ilk izlenimi açısından önem taşır. Diş hekimi korkusu çok küçük yaşlarda oluşmaya başlar. Size önerimiz, diş kliniğine gelmeden önce çocuğunuza “acı ve korku” ile ilgili telkinlerde bulunmamanız. Eğer en başından “korkma” ya da “acımayacak” gibi sözler söylerseniz, çocuğunuzun hiç aklında yokken bu düşüncelerin oluşmasına yol açabilirsiniz. Bu nedenle siz ne kadar rahat davranırsanız, çocuğunuz da o kadar rahat olur. Çocuk diş hekimliğinde amaç, diş çürüğü oluşumunu engellemek ve çocuklarda diş bakımı alışkanlığının yer etmesini sağlamaktır. Bu nedenle çocuğun diş hekimi – pedodonti doktoru ile tanışması, bir sorun oluşmadan önce gerçekleşmelidir. Süt Dişleri Zaten Düşecek, Bakımı Önemli Midir? Süt dişleri tedavi edilmediğinde oluşan çürükler – Diş çürümesi ile oluşan madde kaybı sonucu, ileride ortodontik bozukluklara – İlerleyerek dişte abse oluşumuna ve çocuğun yüzünün şişmesine – Kurtarılamayacak kadar harap süt dişlerinin vaktinden erken kaybı sonucu altından gelen dişte sürme bozukluğuna kadar birçok soruna yol açabilir. Bu nedenle çocuğun genel sağlık durumunun korunması ve ortodontik problemlerin oluşmasını önleme amacıyla süt dişleri bakımı son derece önemlidir. Eğer tedavi edilemeyecek kadar harap hale gelmişse, çocuk diş çekimi gerekebilir. Çocuklarda Diş Yaralanması Sonrası Neler Yapılmalıdır? Çocuklar sürekli hareket halinde olduklarından dolayı çocukta diş yaralanması pedodonti alanında sıkça karşılaşılan bir durumdur. Dişe gelen darbe sonucu; dişte sallanma, çocuk diş kırığı, diş kökü kırığı ya da dişin bütün olarak yerinden çıkması gözlenebilir. Bu durumda, eğer çocuğun daha öncelikli bir sağlık sorunu yoksa vakit kaybetmeden çocuk diş doktoru ile temasa geçilmelidir. Travma sonrası diş kırılmış olabilir. Kırık parça bulunup uygun koşullarda diş hekimine getirilirse, yerine yapıştırmak mümkün olabilir. Bunun için kırılan parçayı en kısa sürede, ağzı ortamına en yakın koşullarda, yani içerisinde tükürük bulunan bir kaba koyup getirmeniz gerekir. Eğer diş bütünüyle yerinden çıkmış ise, kök yüzeyine hiç dokunmadan temiz su ile yıkanmalı ve tükürük dolu bir kap içinde en kısa sürede diş hekimine, tercihen kanal tedavisi uzmanına getirilmelidir. Çocuklarda Diş Gıcırdatma Neden Olur? Çocuk diş hekimliğinde diş gıcırdatmanın birden fazla sebebi olduğu ortaya konmuştur. Çocuğun diş gıcırdatması lokal, genel ya da psikolojik etkenlere bağlıdır. Lokal etkenlerÇocuklarda diş sıkma ilk olarak 2 yaş civarında, süt azı dişleri çıkmaya başladığında gözlenir. Süt dişler ağız içinde tam anlamıyla sürdüğünde alt ve üst süt dişlerinde daha önce olmayan kontakt noktaları olabilir. Çocuk da ağzını tam olarak kapattığında dişlerinin birbirine tam olarak değmesini sağlamak için istemsiz olarak diş gıcırdatır. İşte bu düzensizlikleri düzeltme çabası çocuğun farkında olmadan diş gıcırdatmasına neden olabilir. Genel etkenlerÇocuk diş hekimliğinde, bağırsak parazitlerinin çocuklarda diş sıkmaya neden olabileceğine ilişkin çalışmalar ortaya konmuştur. Fakat her diş sıkan çocukta parazit olacak diye bir kaide yoktur. Ancak çocuk diş hekimi ve çocuk doktorunun gerekli görmesi durumunda tetkikl yapılır. Üst solunum yolu problemlerinin de diş sıkmaya neden olabileceğini destekleyen çalışmalar da vardır. Psikolojik etkenlerYetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da fazla stres, aile içi gerginlik ya da rutin dışında oluşan gelişmeler çocuklarda diş sıkmaya neden olabilmektedir. Clinic Plus Uzman Diş Hekimi ve Protez Uzmanı Eralp, konuya ilişkin olarak yaptığı açıklamada, “Bebeğiniz artık büyüdü ve süt dişleri çıkmaya başladı. Bu dönemde merak edilen en önemli sorulardan biri de süt dişlerinin temizlenmesi gerekir mi ve nasıl temizleyebiliriz? Ya da süt dişleri neden bu kadar büyük ve ayrık duruyor? Yoksa nasıl olsa yerine yenileri gelecek düşüncesiyle belki de bu soruların hiçbiri aklımıza bile gelmiyor mu?Süt dişleri, değişken olmakla birlikte, ortalama ağızda görülmeye başlar ve bütün süt dişlerinin ağızda görülmesi 2,5-3 yaşını bulur. Bu süre içinde bebeğiniz ek gıdaya geçmiş, hatta artık sizin yediğiniz her şeyi yemeye başlamış olacaktır. Dolayısıyla tabi ki de süt dişlerinin fırçalanması gerekmektedir. Süt dişleri, normal dişlere oranla daha çok organik madde içerdiklerinden çürümeye daha yatkın olurlar, daha kolay ve hızlı çürürler. Ayrıca çocuklar, çürüğün erken döneminde görülebilen soğuk-sıcak hassasiyeti ve hafif ağrı gibi sinyalleri zamanında yorumlayamadıklarından, çürüğü ancak dayanılamayacak kadar ağrıya sebep olduğunda fark ederler ve o zaman da çok geç kalınmış olabilir” ya da çocuğunuzun dişleri çürüdüğünde, aynı yetişkinlerde de olabileceği gibi, ağrı olabildiğini ifade eden Uzman Diş Hekimi ve Protez Uzmanı Eralp, daha sonra şunları kaydetti; “İleri vakalarda bu çürükler sebebiyle çocuğunuzun yüzünde şişlikler olabilir. 4 yaş altı çocuklarda, iletişim ve güven duygularında yetersizlik de varsa bir diş doktoruna gidip tedavi olmak imkansız hale gelebilir. Fakat değişmez bir gerçek vardır ki o da çürük diş mutlaka tedavi edilmelidir. Nasıl olsa yerine yenileri gelecek diye düşünüp çürükleri görmezden gelmek yanlış dişleri bu dönemde, yeni başlayan konuşma fonksiyonunda ses ve harflerin doğru çıkarılması yönünden, ayrıca görünüm, ısırma ve yeme fonksiyonları açısından çok önem taşır. Süt dişleri, yerlerine gelecek olan kalıcı dişler için çenelerde yer tutucu ve sürme yönünü belirleyici olarak da görev yapmaktadırlar. Bu nedenle, süt diş dizisi döneminde diş çekimi yapılması son çare olarak değerlendirilmesi gereken tedavi olmalıdır. Ayrıca erken dönemde yapılan süt dişi çekimleri beslenme bozukluklarına ve çocukta kilo kaybına yol açabilir. Bununla beraber kalıcı dişerin sürme sıralarını değiştirebilmekte ve doğru şekilde yerleşmelerine engel dönemde ağızlarında diş çürüğü saptanan çocuklarda yeterli ağız hijyeni sağlanamazsa, ileri yaşlarda sürekli dişlenme döneminde de çürük riskinin daha yüksek olduğu yapılan araştırmalarda tespit edilmeyen süt dişi çürükleri; ağızda kötü koku, çiğneme zorluğu, beslenme bozukluğu ve estetik bakımdan hoş olmayan bir görüntüye yol açar. Bu dönemde tedavi edilmeyen diş bozuklukları, ileride diş çarpıklığı, çene gelişiminde bozukluk ve -romatizmadan kalp rahatsızlıklarına kadar- genel sağlık problemlerine yol açabilir. Bu nedenle süt dişlerindeki çürükler, "nasıl olsa yerine yenileri gelecek" yanılgısına düşmeksizin mutlaka tedavi dişleri, daimi dişlere göre bazı farklılıklar gösterir. Bu farklılıkları bilirsek, bir problem olup olmadığını anlamak da kolaylaşacaktır. Süt dişleri genelde birbirlerinden ayrık bir şekilde dizilirler. Bu ayrık dizilim, çocuğunuzun ileri de diş diziminde problem olacağına işaret değildir. Süt dişlerinin ayrık dizilimi, yerlerine gelecek olan daha büyük daimi dişlere yer sağlamak içindir. Daimi diş, süt dişinin rehberliğinde ağız içindeki yerini bulacaktır. Rehberi olmayan bir daimi diş, olması gereken yerden daha önde, arkada ya da yanda çıkabilir. Bu da ileride çapraşıklık görülme ihtimalini alt ön bölgede, daimi kesici dişler, süt dişlerinin hemen arkasından, dil tarafından gelir. Bu görüntü ilk bakışta daimi dişlerde çapraşıklık mı olacak acaba diye düşündürebilir. Bu çok doğal bir süreçtir, şöyle ki alt kesici dişlerin sürme yönü öne doğrudur ve çene gelişimi devam ettikçe bu dişler de olması gereken yere gelecektir. Süt ve daimi dişlerin karışık olarak ağızda olduğu bu dönemde, acaba çocuğumun dişleri çapraşık mı olacak diye endişelenmek çok da doğru değildir. Tabi ki bu tarz endişelerinizi, bir diş hekimiyle paylaşmak daha doğru olacaktır. Sonuçta, çocuğunuzun dişleri ve çene kemikleri annesine ya da babasına benzeyecektir. Kendinizde gördüğünüz bazı problemlerin çocuğunuzda da ortaya çıkması yüksek ihtimaldir. Doğrusu düzenli olarak bir diş hekimine gitmek ve olası problemleri erken yaşta tespit ederek yönlendirmek dişleri, daimi dişlere göre daha tombul ve kısa görünümlüdür. Bu görünüm, süt dişinin henüz tam sürmediği izlenimine kapılmanıza sebep olabilir. Süt dişleri doğalında olan tombul ve kısa görünümlerinin yanı sıra, farklı yapılarından dolayı kolay aşındıkları için daha da kısalabilirler. Yetişkinlerde oldukça yaygın olarak görülen diş sıkma-gıcırdatma alışkanlıkları çocuklarda hatta bebeklerde de oldukça sık görülmektedir. Önde alt ve üst çenede iki olmak üzere, toplamda 4 dişi olan 8 aylık bir bebek bile diş gıcırdatabilir. Bebeklerde ve çocuklarda diş gıcırdatma alışkanlıklarının, çok derin sebepleri olabileceği gibi, çok basit ve fizyolojik sebepleri de diş sıkma-gıcırdatma sebepleri arasında olan stres, bebek ve çocuklar için de geçerli bir sebeptir. 8 aylık bir bebekte ek gıdaya geçiş süreci, kendini güvende hissettiği tek yer olan memeden ayrılma veya uyku düzensizliği bir bebek için stres sebebi olabilir. Daha önce hiç görmediği nesneleri görmek, dokunmak ya da sesleri duymak bir bebeği endişelendirebilir. Bebek bu dönemde zaten düzgün bir kapanış ya da kontakta olmayan dişlerini çok rahat gıcırdatabilir. Ebeveyn bu dönemde diş gıcırdatmanın çok anormal bir davranış olduğunu düşünüp endişelenebilir ve aşırı tepki verebilir. Aşırı tepki vermek bebeğinizin daha çok hoşuna gidebilir ve ilgi çekmek için diş gıcırdatma eylemini bir alışkanlık haline diş sürmesi sırasında dişetinde oluşan baskı çevre dokulardaki sinirleri uyarabilir. Uyarılan sinirler çiğneme kaslarını çalıştırır ve istemsiz çene kasılmaları yani diş gıcırdatmaları görülebilir. Bu tamamen fizyolojik bir olaydır ve aşırı tepki vermeden, çocuğun bu hareketten zevk almasını sağlamadan, bu alışkanlıktan vazgeçmesini beklemek doğru olacaktır. Diş sürmeleri tamamlandığında bu alışkanlıktan vazgeçecektir. Bunun dışında barsak parazitleri, alerji ve endokrin bozuklukları ve yetersiz beslenme gibi faktörler de diş sıkma-gıcırdatmaya sebep görülen diş sorunlarından biri de travmaya bağlı oluşan diş kırıklarıdır. Oldukça hareketli oldukları bu dönemde, düşme ve çarpmalara bağlı olarak dişlerde kırık veya lüksasyonlar dişte sallanma-yükselme-hareketlilik sıklıkla görülebilmektedir. Bu gibi durumlarda diş doktorunuzdan mutlaka yardım almanızı tavsiye ederim. Süt dişleri ve daimi dişlerin aynı dönemde ağız içinde bulunduğu bu dönemler, karışık dişlenme dönemi olarak isimlendirilir. Karışık dişlenme döneminde çene kemikleri ve dişler oldukça aktiftir ve büyüme paternine ayak uydurmaya çalışırlar. Fakat artık özgürlüğünü ilan etmiş olan çocuğunuz da oldukça aktiftir ve dişlerine istemeden de olsa zarar verebilir. Diş sürmelerinde farklılıklar, çürükler, kırıklar, diş gıcırdatma, çapraşıklıklar, erken süt dişi çekimleri gibi faktörler çocuğunuzun ömür boyu kullanacağı daimi dişlerinin kaderini belirleyecektir. Dolayısıyla, bu dönemde ebeveynler daha bilinçli olmalı, çocuğunu gözlemlemeli ve düzenli olarak diş doktoru ziyaret edilmelidir.” Diş sıkma ve gıcırdatma bruksizm, her yaşta ortaya çıkabilen genellikle uyku sırasında, dişleri bilinçsizce sıkarak yapılan bir eylemdir. Normal olmayan bu durum, oldukça rahatsız edici bir sesin duyulmasıyla ortaya çıkar. Genellikle bu alışkanlık, kişinin kendisi tarafından pek algılanmaz. Ancak aileler, çocukların uyku sırasında dişlerini gıcırdattığını rahatça fark edebilmektedir. Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı; gündüz saatlerinde, gece uykuda veya hem gece hem gündüz ortaya GICIRDATMA NEDENLERİGenellikle geceleri duyulan gıcırdatma ve tıklama sesleri, ağız içi yumuşak dokularda travmalar ve dişlerdeki hafif, orta ve ileri derecelerde aşınmalar, çocuklarda diş gıcırdatmanın belirtileridir. Diş gıcırdatmasının birçok sebebi olabilir. Bu durumda öncelikle, pedodonti uzmanına başvurulmalıdır. Gerekirse çocuk, doktor tarafından çocuk ve ergen psikolojisi uzmanına da sevk edilebilir. Uzun süren ciddi bruksizm vakalarında, laboratuvar şartlarında uykunun incelenmesi polisomnografi ile tanıya varılabilir. Eğer erken yaşlarda koruyucu tedaviler yapılmaz ise henüz büyüme ve gelişmesi devam eden çocuklarda hem dişlerde hem de çene ekleminde kalıcı hasarlar oluşabilir. Diş sıkma ve gıcırdatma bebeklerde de görülebilir. Sebebi genellikle mide içeriğinin ağıza gelmesi reflü, gaz sancısı gibi etkenlerdir.“ÇOCUKLARIN NE DERDİ VAR Kİ DİŞ GICIRDATSIN” DEMEYİNÇocuklarda ise özellikle dişlerin değişme dönemlerinde, çok miktarda diş çürüğü oluştuğunda ve yapılmış olan dolgu gibi restorasyonların eskiyerek uyumunu kaybettiğinde ortaya çıkan dişsel nedenlerle; solunum ve sindirim sisteminin kronik rahatsızlıklarında veya hormonal bozukluklarda görülen sistemik sorunlarda; çocuğu strese sokan durumların kardeşinin doğması, aile içi geçimsizlik, okul problemleri varlığında oluşan psikolojik etkenler nedeniyle diş sıkma ve gıcırdatma sıkma ve gıcırdatma problemi; dişlerde aşınma ve çürüklere, uyku sorunlarına, özellikle de alt çene ekleminde aşınma ve kazanılmış yapı bozukluğuna neden olması sebebiyle çok DİŞ GICITEDAVİSİ NASIL YAPILIR?Çocuklardaki diş gıcırdatma tedavisinde öncelikle basit çözümler düşünülmelidir. Öncelikle, pedodonti uzmanı tarafından ağız içi muayene yapılmalı, diş gıcırdatma sıklığı ve şiddeti hakkında detaylı bilgi alınmalıdır. Daha sonra, eğer dişlerde aşırı aşınmalar varsa bu bölgelerin tedavisi yapılır. Ayrıca dişlerin kapanış ilişkisi kontrol edilerek bozukluk varsa bunlar basit aşındırmalarla dengelenir ve düzeltilir. Eğer bu düzeltmeler fayda etmiyorsa, dişleri korumak ve alışkanlığı bıraktırmak için basit, koruyucu ağız içi apareyler yapılarak sorun ortadan giderilmeye çalışılır. Bu arada çocukta yukarıda saydığımız bağırsak paraziti veya diğer sistemik faktörlerin varlığının olup olmadığı araştırılmalıdır.

10 aylık bebek diş gıcırdatma