C Coşku ve Heyecana Bağlı (Lirik) Anlatım - Zamir (Adıl) SAYFA 107 - Hazırlık Metindeki boşlukları parantez içindeki uygun sözcüklerle doldurup tekrar okuyunuz. CEVAP: O gitti bilmem nereye? Galiba Plevne'ye gitti ve gelmedi. Ve bir daha hiç gelmedi. KanıtlayıcıAnlatım Lirik (Coşku ve Heyecana Bağlı) Anlatım CÜMLE TAHLİLİ ÖRNEKLERİ 4. BÖLÜM DIL YANLIŞLARI Metin Planı Metinsellik ve Açıklama: Metin, güldürmeyi amaçlayan bir anlatım türüdür. Mecazlı bir anlatım parçada söz konusudur. "Karagöz" ve "Hacivat" tipleri günlük hayatta karşılaştığımız tipleri yansıtır. Argo ve günlük konuşma dilinin metinde yer alması metnin mizahi anlatımla oluşturulduğunun göstergeleridir. Örnek 2 9 Sınıf / Türk Dili ve Edebiyatı. 8 ay önce. Mesnevi. Coşku ve Heyecana Bağlı Metin mi? Anlatmaya Bağlı metin mi? Nazlı Türküler. 0 ·. Çaylak Ligi. BetimlemeÖrneği "Bulunduğumuz yer denizden bin beş yüz metre kadar yüksekte idi. Akcedil; ay iskelesinin önünde du­ran kayıklar, ağaçların arasındaki seyrek binalar iğne topuzu kadar ufaktı. Fast Money. Bir kompozisyonda ele alınan konu, ya düz anlatımla, ya da lirik lirik anlatımla anlatılır. Düz anlatım, konuşma dilinde olduğu gibi mensur anlatımdır. Manzum anlatım ise, ölçülü ve kafiyeli mısra düzenine göre bir anlatım edebiyatlarının klâsik akıma bağlı trajik tiyatrolarının hemen tümü, lirik anlatımla kaleme alınmıştır. Bundan sonraki çağlarda da birçok didaktik konuların lirik olarak meydana getirildiği görülür. Bizim edebiyatımızda da türlü konular lirik tiyatro ve hikâye şeklinde anlatım, her ulusun edebiyatında görülür. Yapıtların duygusal yönünü, ölçü ve kafiyeden aldığı iç ahenk ve ritimle daha etkili bir şekilde anlattığı için, mısra düzenine dayalı lirik anlatım, eskiden pek yeğ tutulmuştur. Ama çağımız edebiyatlarında artık lirik anlatımla tiyatro yazılmıyor. Didaktik konularda, lirik anlatım, daha çok destan türüne yönelmiş anlatım ile oluşturulan metinlerin kafiyeli ve ölçülü olma zorunluluğu yoktur. Birçok düzyazı metinde de lirik anlatımın kullanıldığı anlatım nerelerde kullanılır?Lirik anlatım metin türlerinden en çok şiirde kullanılmaktadır. Lirik tabiri edebiyatta duygusal içerikli bütün metin türlerini ve ifade kalıplarını tanımlamak için kullanılmıştır. Böylelikle birçok metin türünde lirik anlatım anlatımın kullanıldığı metin türleria- Şiirb- Mesnevic- Manzum hikayed- Mensur şiire- Masalf- Hikayeg- Romanh- TiyatroÖğretici metin türünde olanlara- Denemeb- Mektupc- AnıTürlerinde lirik anlatım Edebiyatında özellikle şiir türünde lirik anlatım sıklıkla kullanılmıştır. Lirik anlatımın özellikleri nelerdir?a- Lirik anlatımda amaç herhangi bir duygunun okurda ya da dinleyicide en yoğun şekliyle hissedilmesini Lirik anlatımda anlatımı güçlendirmek için ahenk unsurları Lirik anlatımda mecaz, imge, söz sanatları, çağrışım gibi unsurlardan Lirik anlatımda dil, lirik – heyecana bağlı işlevinde Lirik anlatımda dil kuralları oldukça esnektirf- Lirik anlatım özlü anlatımdır. Söylenmek istenilen en etkili şekli ile anlatım ile ilgili terim ve kavramlarİmge Alışılmış ifade kalıpları, dil birlikleri ile ifade edilemeyen duygu ve düşünceleri anlatabilmek amacı ile kullanılan yeni, daha önce kullanılmamış ifade biçimlerine bir kavramın kendisi ile az çok alakalı başkaca bir kavramı hatırlatmasına sanatı söyleyişi güzelleştirmek maksadı ile üzerinde düşünülerek oluşturulmuş etkili ifade kalıplarına ÖrnekleriÖrnek;DENİZ HASRETİGözümüzde bir damla su deniz olup taşıyor,Çöllerde kalmış gibi yanıyor, yanıyorum;Bütün gemicilerin ruhu bende gökleri bir deniz yaşıyacağım, ey deniz, senden uzak?Yanıp sönüyor gibi gözlerimde mu limanda her gece sallanarak,Altından çivilerle çakılmış gemilerin?Bir gün nehirler gibi çağlayarak derindenDağlardan, ormanlardan sana akacak mıyım?Ey deniz! şöyle bir gün sana bakacak mıyımElma bahçelerinden, fındık bahçelerinden?Ömer Bedrettin UŞAKIÖrnek;KÜFE'DENBu bir hamal küfesiymiş... "Acep kimin?" üç yaşında kadar bir çocuk gelip tekmeyi İndirdi öyle bir küfeyeTeker meker küfe bîtap düştü tâ öteye.— Benim babam senin altında öldü, sen hâlâKurumla yat sokağın ortasında böyle dahaO anda karşıki evden bir orta yaşlı kadınGöründü — Oh, benim oğlum, gel etme, kırma sakın!Baban sekiz sene kullandı... Hem de derdi ki“Çok Uğurlu bir küfedir, kalmadım hemen yüksüzOnunla besleyeceksin ananla misin, daha öğrenmedin mi sen işini?Dedim ki ben de— Ayol, dinle annenin sözünüFakat çocuk bana haykırdı ekşitip yüzünü— Sakallı, yok mu işin? Git, cehennem ol şuradanNe dırlanıp durursun sabahleyin oradan?Benim içim yanıyor dağ kadar babam gitti.— Baban yerinde adamdan ne istedin şimdi?Adamcağız sana bak hal dilince söylerken...— Bırak hanım, o çocuktur, kusura bakmam ben...Mehmet Akif ERSOYAyrıca bakınız zamirler... Bu mesaj 'en iyi cevap' seçilmiştir. Anlatım Türleri 1-BETİMLEYİCİ ANLATIM Özellikleri açıklayıcı ve sanatsal betimleme olmak üzere ikiye ayrılır. iç dünyasını anlatan betimlemelere tahlilruhsal portre denir. dış görünüşünü anlatan betimlemelere simgesel betimleme denir. hikâye, tiyatro, gezi yazısı, Şiir gibi türlerde kullanılır. yan ve mecaz anlamlarına yer verilebilir. Sanatsal Betimleme kazandırmak amacıyla yazılır. duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulur. sübjektif olarak verilir. sanat yapmaktır. Örnek metinler Memed' ve 'Çarşı' Açıklayıcı Betimleme vermek amacıyla yazılır. ayrıntılar üzerinde durulur. 3. Ayrıntılar objektif olduğu gibiolarak verilir. sanat yapmak için değil, bir konu hakkında bilgi vermektir. 5. Değişik duyulara seslenen özel ayrıntılar üzerinde durulmaz. varlığa kişisel duygu ve düşünceler katılmaz. Örnek metinler Bölgesi' 2-ÖYKÜLEYİCİ ANLATIM Özellikleri kişi, mekân ve zaman ortak öğeleridir. birinci şahsın ağzından anlatılabilir.Anlatıcı olay kahramanlarından biridir metinleri öyküleyici anlatımla yazılır. ilahi bakış açısıyla anlatılabilir. ağzından anlatılabilir.Olan biten bir kamera sessizliğiyle izlenip anlatılır 6. Kişi, mekân ve zaman olay ve olay örgüsünü oluşturmak için kullanılan ögelerdir. anlatım hikâye, roman, anı, söyleşi, görüşmemülakat gibi metin türlerinde kullanılır. anlatımda bir olayın olması şarttır. olaylarda olay zincir, kurgulanmış olaylarda olay zinciri vardır. 10. anlatımda anlatıcı her şeyi bilir. 11. Öyküleyici anlatım sanat metinlerinde ve öğretici metinlerde kullanılır. metinlerinde anlatıcı kurmaca kişi öyküleyici metinlerde ise gerçek bir kişidir. daha çok mecaz ve yan anlamda kullanılır. Örnek metinler için bakınız Dil ve anlatım kitabında sayfa 73 Kefil, 75 Kıbrıs'ın Fethi76,Cemile,77On İkiye Bir Var,78Biz İnsanlar,81Ayı ve İki Ahbap,82İstanbul'un Fethi,83 Başını Vermeyen Şehitadlı metinler. 3-COŞKU VE HEYECANA BAĞLI LİRİK ANLATIM Özellikleri anlatımda dil 'heyecana bağlı işlev'de kullanılır. ve heyecana bağlı anlatım daha çok şiir, roman, hikâye, tiyatro türlerinde kullanılır. anlatımda bir olay ve durumun anlatılması; betimleyici anlatımda kişi, durum ve varlıkların betimlenmesi; lirik anlatımda ise duyguların ifade edilmesi esastır. 4. Coşku ve heyecana bağlı anlatımlarda kelimeler daha çok mecaz ve yan anlamda kullanılır. anlatımlarda olay ve durumlar anlatılırken duygusal düşünceler katılmaz. Coşku ve heyecana bağlı anlatımda duygular ve içinde bulunulan ruh hali yansıtılır. 4-DESTANSIEPİKANLATIM Özellikleri olaylar ve kişiler anlatılır. türünün yiğitçe havası vardır. etmeler yani fiiller ön plandadır. konular ve kahramanlıklar işlenir. bir özellik taşır. hareket vardır. mecaz ve yan anlamlarda kullanılabilirler. 8 Şiir, destan roman, hikâye, tiyatro, destansı anlatımın kullanıldığı türlerdir. abartıya yer verilebilir. bir dil kullanılır. Örnek metin Çanakkale Şehitlerine, s. 125Sivastopol,Osmancık, Kanije Kalesi'nin Fethi, Genç Osman 5-EMREDİCİ ANLATIM Özellikleri alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır. telkin, öneri anlamı taşıyan ifadeler yer verilir. ve açıklayıcı yönleri vardır. fiiller hakimdir. beklenen bir üslubu vardır.Zorlama anlamı vardır hayatın düzenlenmesinde emredici anlatım kullanılır. kuralları, bazı eşyaların kullanma kılavuzları, ilaçların kullanma kılavuzları emredici anlatıma örnek verilebilir. 6-ÖĞRETİCİ ANLATIM Özellikleri daha çok göndergesel işlevde kullanılır. sanatlarına, kelimelerin mecaz anlamlarına yer verilmez. bilgiler örneklerle ve tanımlarla pekiştirilir. çok nesnel cümleler kullanılır. aydınlatma, bilgi verme amaçlarıyla yazılır. metnin anlaşılması ve yorumlanması için okuyucunun verilen bilgiyi kavrayabilecek birikime sahip olması gerekir. hiçbir engele uğramadan akıp gider. söz tekrarı yapılmaz. akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimeler yoktur. ve ifade sade, gösterişsiz ve pürüzsüzdür. ve duygular kısa ve kesin ifadelerle dile getirilir. anlatım türü daha çok ansiklopedilerde ve ders kitaplarında kullanılır. metinler, Felsefi metinler, Bilimsel metinler gibi bölümleri vardır. Örnek metinler için bakınız Dil ve anlatım kitabı sayfa 147'148 'Meridyenler' ,'Klasizm', Maddenin Üç Hali' 7-TARTIŞMACI ANLATIM Özellikleri daha çok göndergesel işlevde kullanılır. ve duygular kısa ve kesin ifadelerle dile getirilir. ve ifade sade, gösterişsiz ve pürüzsüzdür. ifadelere yer verilmez. ve anlaşılması güç cümleler kullanılmaz. akışını bozan, söylenmesi güç sesler ve kelimeler yoktur. ve karşı çıkılan görüşlere yer verilir. farklı bakış açısının olduğu konular bu türde işlenmeye daha elverişlidir. deneme, makale, röportaj gibi türlerde kullanılır. bilgi ve deneyime göre yöntem belirlenir. bir bakış açısıyla yazılırlar. Anlatım tarzı sohbete varabilir. bildirmeyen, kesin, kanıtlanmış bilgiler kullanılır. Örnek metinler için bakınız Dil ve anlatım kitabında sayfa 160'161'162'deki metinler 8-KANITLAYICI ANLATIM Özellikleri aydınlatma, kendi görüşünü kabul ettirme amaç edinilir. tanımlama ve açıklama önemlidir. ve dinleyiciyi ikna etmek, düşündürmek ve üzerinde durulan konudan uzaklaşmamak için bazı kelime, kelime grupları ve cümleler tekrar edilir. 4. Konuşmacı ve yazar üzerinde durduğu konuyu aydınlatmak ve düşüncelerini kabul ettirmek için örneklere başvurur. ve yazar konuyu aydınlatmak maksadıyla farklı kişilerin düşüncelerine müracaat eder. ve kelime grupları gerçek anlamında kullanılır. daha çok göndergesel işlevde kullanılır. 8. 'Tanımlama, açıklayıcı betimleme, sınıflandırma örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma ' gibi düşünceyi geliştirme yollarından faydalanılır. anlatımda hitap edilen toplumun kültür düzeyi ve beklentileri önemlidir. Örnek metinler için bakınız Dil ve anlatım kitabında sayfa 165'166'167'169 'daki metinler. 9-DÜŞSEL FANTASTİK ANLATIM Düşsel Anlatımın Özellikleri konu; olağanüstü ve fantastik özelliklere sahip, hayal ürünüdür. belirli ya da belirsizdir; olağanüstü özelliklere sahip olabilir. olağanüstü, düşsel öğelerden oluşmuş olabilir. Mekân günlük yaşamda karşılaşamayacağımız niteliktedir. çoğu zaman gerçekten uzak kişilerdir. Olağanüstü nitelikte olabilirler. anlatımda hayal, varsayım, abartma, kişileştirme gibi unsurlar çok kullanılır. çok di' li veya miş'li geçmiş zaman kipi kullanılır. Örnekler Harry Potter, Yüzüklerin Efendisi, Gora, Savaşları Düşsel Anlatımla; Düşsel Olmayan Metinlerin Benzer Ve Farklı Yönleri Benzerlikleri Her iki anlatımda da yapıyı meydana getiren ögeler kişi,zaman,mekan,ve olay örgüsüaynıdır. Farklılıkları anlatımda konu; olağanüstü ve fantastik özelliklere sahip,hayal ürünüdür. Düşsel Olmayan Anlatımda Konu yaşanmış ya da yaşanabilir olmalıdır. Günlük yaşama ait unsurlar konu olabilir. 2. Düşsel anlatımda Tema hayali unsurlardan oluşur Düşsel Olmayan Anlatımda Tema konuyla ilgili olarak günlük yaşama ait, yaşanabilir özelliktedir. 3. Düşsel anlatımda Zaman belirli ya da belirsizdir. Bazen zaman ötesi nitelikler taşır. Düşsel Olmayan Anlatımda Zaman belirli ya da belirsizdir. İçinde bulunduğumuz zamanın özelliklerine sahiptir. 4. Düşsel anlatımda Mekân olağanüstü, düşsel ögelerden oluşmuş olabilir. Mekân günlük yaşamda karşılaşamayacağımız niteliktedir. Düşsel Olmayan Anlatımda Mekân, olağanüstü düşsel ögelerden uzak sıradan, günlük yaşamda karşılaşacağımız mekânlardır. 5. Düşsel anlatımda Kişiler çoğu zaman gerçekten uzak kişilerdir. Olağanüstü nitelikte olabilirler. Düşsel Olmayan Anlatımda Kişiler gerçekte olabilecek, sıradan, günlük yaşamda karşılaşabileceğimiz kişilerdir. Örnek metinler için bakınız Dil ve anlatım kitabında sayfa 176'Bitmeyecek Öykü' ,'Ağrı Dağı', 177 Dünyalar Savaşı adlı metinler 10-GELECEKTEN SÖZ EDEN ANLATIM Gelecekten söz eden anlatımın kullanıldığı metin türleri roman, hikâye, tiyatro, şiir, deneme Gelecekten söz eden metinlerin ortak özellikleri 1. Gelecekten söz eden metinler varsayım ile oluşmuştur. 2. Gelecekten söz eder. 3. Verilerden yola çıkılarak geleceğe ait tahmin yapılabilir. 4. Olandan çok olması istenilen anlatılır. 5. Gerçekleşmesi mümkün olmayan tasarı ve düşüncelerÜTOPYA anlatılır. 6. Genellikle gelecek zaman ifadesi kullanılır. 'Gelecekten söz eden anlatım' ile 'Düşsel anlatım' arasındaki benzerlik ve farklılıklar Gelecekten söz eden anlatımda ve düşsel anlatımda kişinin kendi hayal dünyasındakiler dile getirilir ve buna göre bir anlatım yolu seçilir. Düşsel anlatımda gerçeklikle ilgisi olmayan tamamen çağrışımlara dayalı olaylar, kişiler, zamanlar anlatılır ve bu yapı unsuruyla konu ve tema oluşturulur. Gelecekten söz eden anlatımda ise gerçeklerden yola çıkılarak tahmine dayalı bir anlatım yolu benimsenir. Yani gelecekten söz eden anlatım gerçeğe daha yakındır. Bakınız dil ve anlatım kitabı sayfa 183 'Ütopya' ve 'İklim Değişikliği' başlıklı metinler. 11-SÖYLEŞMEYE BAĞLI ANLATIMLA OLUŞTURULMUŞ METİNLERİN ÖZELLİKLERİ ve mimikler anlatımın gücünü arttırır. mülakat ve diyalog, monolog metinleri söyleşmeye bağlıdır. konuşmalar, bağlama ve konuşulan kişiye göre değişebilir. ve işitmeyle kurulan iletişim önemlidir. ve tonlama önemlidir. Roman Tiyatro, Mülakat, Röportaj, Monolog söyleşmeye bağlı anlatımın kullanıldığı metin türleridir. hikâye ve tiyatrolardaki karşılıklı konuşmalara diyalog, iç konuşmalara ise monolog denir. söyleşmeye bağlı anlatımlarda ifadeyi kuvvetlendirir. bağlı metinlerde anlatımın süresi sınırlandırılmalıdır. 12-MİZAHİ ANLATIM Özellikleri uyandırılmak istenen etkiye göre düzenlenir. taklit, hareket ve konuşma önemlidir. unsurlarda gerçekten sapma vardır. unsurları oluşturmada karşılaştırmalar, durumlar, hareketler, kelime ve kelime gruplarından yararlanılabilir. okuyucuyu düşündürmek ve eğlendirmektir. 6. Roman, hikâye, tiyatro, şiir, deneme gibi türlerde kullanılır. anlatımlarda dil bir olayı anlatmak için kullanılır.sanatsal, edebi işlevlerde kull. ANA SAYFA DERS NOTLARI ŞİİRLER HİKÂYELER TESTLER SUNULAR DİVAN ED. İLETİŞİM ANA MENÜ ANA SAYFADERS NOTLARI 9,10,11,12. Sınıflar İçinLYS-YGS HAZIRLIK TESTLERİDERS SUNULARIDİVAN EDEBİYATIHALK EDEBİYATIBİYOGRAFİLERMETİN İNCELEMESİHİKAYELERKISA ÖYKÜLEREDEBİYAT TERİMLERİSEÇME ŞAİRLERDEN SEÇME ŞİİRLERKİTAP ÖZETLERİDÖKÜMANLARPLANLAROKUNASI YAZILARYAZARLARYAZILILARBELİRLİ GÜNLER ve HAFTALAROSMANLICA METİNLERKİTAP ve KÜTÜPHANELERKULLANICI BİLGİLERİNİZİ DEĞİŞTİRİNSİTE İÇİ ARAMASİTE HARİTASI EN ÇOK OKUNANLAR DENEME ÖRNEKLERİ MASAL ÖRNEKLERİ ELEŞTİRİ ÖRNEKLERİ RÖPORTAJ ÖRNEKLERİ ÖYKÜLEYİCİ ANLATIMA ÖRNEK METİNLER FIKRA ÖRNEKLERİ ANI HATIRA ÖRNEKLERİ MEKTUP ÖRNEKLERİ YUNUS EMRE İLAHİ İNCELEMESİ MENSUR ŞİİR VE ÖRNEĞİ HZ. YUSUF’UN KISSASI KISSA-İ YUSUF BETİMLEME ÇEŞİTLERİ VE ÖRNEKLERİ SÖYLEV ÖRNEKLERİ ŞİİRDE AHENK ÖGELERİ RAPOR VE RAPOR ÖRNEĞİ De ve Ki'NİN YAZIMI FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL -HAN DUVARLARI İNCELEMESİ ÖĞRETİCİ METİNLER BAKİ - GAZELLER AÇIKLAMALI FUZULİ'DEN GAZELLER - MESNEVİ MANİ ÇEŞİTLERİ HAVUÇLU PİLAV MESELESİ - TARIK BUĞRA RESMİ MEKTUP ÖRNEĞİ EDEBÎ MEKTUP ÖRNEĞİ MÜNAZARA ÖRNEĞİ AÇIK OTURUM, PANEL, FORUM, SEMPOZYUM TÜRKÜ ÖRNEKLERİ TEVFİK FİKRET - YAĞMUR ŞİİRİNİN İNCELENMESİ DİPNOT KOYMA TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI GENEL ÖZELLİKLERİ SOHBET ÖRNEKLERİ TÜRK DİLİNİN TARİHİ GELİŞİMİ KOŞMA NAZIM ŞEKLİ VE KOŞMA ÖRNEKLERİ ROMAN ÖRNEKLERİ NEDİM - BU ŞEHR-İ SİTANBUL Kİ Bİ-MİSL Ü BAHADIR SON EKLENENLER SAKLI SESLER - DURSALİYE ŞAHAN UNUDULMUŞ XİLASKAR - HABİL YAŞAR AĞUSTOS BÖCEĞİ VE KARINCA - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ PAMUK PRENSES MASALI - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ SİHİRLİ FASULYELER MASALI - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ PİNOKYO MASALI - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ KARLAR KRALİÇESİ MASALI - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ GÜZEL VE ÇİRKİN - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ KIRMIZI ŞAPKALI KIZ - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ PÜSKÜLLÜ PRENS MASALI - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ MUKADDES MERYEM ANA!- HABİL YAŞAR GECELERİN İLAHİ DÜŞÜNCELERİ - MİRZA HACIYEV OYSA HERKES ÖLDÜRÜR SEVDİĞİNİ -OSCAR WİLDE YÜZYIL UYUYAN GÜZEL - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ ÇİZMELİ KEDİ - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ PARMAK KIZ - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ KURŞUN ASKER - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ KÜÇÜK KİBRİTÇİ KIZ - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ FARELİ KÖYÜ KAVALCISI - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ ÜMİDSİZLİK NƏĞMƏSİ – HABİL YAŞAR KÜLKEDİSİ SİNDERELLA - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ HAYAT SUYU - DÜNYADAN MASALLARI ÖRNEKLERİ ŞARKI SÖYLEYEN AĞAÇ - DÜNYADAN MASAL ÖRNEKLERİ NESİMİDEN İKİ BEYT - MİRZA HACIYEV MESSENGER - HABİL YAŞAR “CİNEMAPLUS” DA – HABİL YAŞAR İNSANA DAİR - OSMANLICA METİN YALANLAR - BÜLENT TEKİN ÜLKEM GİBİ - BÜLENT TEKİN UZAK YAKIN OLACAK - BÜLENT TEKİN BİR GAZEL ANLAMBİLİMLE NASIL ANLAŞILIR- DURSUN ALİ TÖKEL RESMİ YAZIŞMALARDA YAZIMINDA EN ÇOK HATA YAPILAN KELİMELER EFENİN HİKAYESİ - HALİDE EDİP AĞAÇ DEYİNCE – DURSALİYE ŞAHAN VE 14 ÖYKÜCÜ "QARANLIĞI" YAZANIN GECESİ - HABİL YAŞAR Üye Girişi Anasayfa COŞKU VE HEYECANA BAĞLI LİRİK ANLATIM Edebî metinler, ele aldıkları temayı üç anlatma biçiminden ya­rarlanarak sanat eseri hâline getirir. Bu üç anlatma biçimi insa­nın kendisini ifade etmede başvurduğu temel ve vazgeçilmez formlardır. Bunlar anlatma-nakletme, coşkuyla dile getirme, göstermedir. Coşku ve heyecana bağlı anlatım, işte bu coşkuyu dile getirme ile ilgilidir. İnsan heyecanlanan, acı duyan, hayret eden, beklentileri, ümit­leri olan, sevinen, coşan ve benzeri özellikleri olan bir varlıktır. İnsan bunları dille ifade ederek dışa vurmadan, paylaşmadan edemez. Başlangıçtan günümüze her türlü şiir, bu coşku ve he­yecanla dile getirme ihtiyacı ve isteği çevresinde oluşmuştur. Coşku ve heyecana bağlı lirik anlatımda toplumsal mutluluk ya da felaketlerden duyulan acı ya da sevinç gibi ortak duygu­lar anlatılır. Bu anlatım, duyguların dilidir. Kişiseldir. Akıldan çok düş gücüne, düşünceden çok duyguya yaslanır. Başlangıçtan günümüze sözlü ve yazılı her türlü şiir bu eksen etrafında meydana getirilmiştir. Bütün bunlardan hareketle edebî metinlerin bir kısmının, coş­ku ve heyecanı dile getiren lirik edebî metinlerden oluştuğunu söyleyebiliriz. Coşku ve heyecanlar lirik şiirlerde dile getirilir. Lirik şiir, duygu ve düşüncelerin düş gücüyle zenginleştirilip coşkulu bir dille anlatıldığı şiir türüdür. Eski Yunan edebiyatında şairler şiirlerini lir denen telli bir sazla söyledikleri için, böyle şiirlere lirik şiir denmiştir. Türk edebiya­tında da âşık ya da saz şairi adı verilen şairler hâlen, az da ol­sa sazla bu tarz lirik şiirler söylemektedir. Uzun yıllar lirik şiirin konuları aşk ya da ölüm gibi belli temalarla sınırlandırıldı. Günümüzde ise şairler kendilerini çıkış noktası ya­parak lirik şiire sayısız konular ve öğeler katabilmektedir. Lirik şiir dünya edebiyatında da en çok işlenen ve sevilen şiir türüdür. Batı edebiyatında Rönesans dönemi şairlerinin Petrarca, Ronsard, vb. daha sonra da içe dönüklüğü benimseyen romantik şairlerin Lamartine, Victor Hugo, Musset vb. duygu­sal bir nitelik gösteren şiirleri bu türün başarılı örneklerindendir. Lirik şiir Türk edebiyatında en çok kullanılan şiir türlerinden bi­ridir. Divan edebiyatında Fuzûlî, Nedim; tekke edebiyatında Yu­nus Emre; âşık edebiyatında Karacaoğlan ve yeni edebiyatta da Yahya Kemal Beyatlı gibi bu alanda şiir yazan büyük şairler yetişmiştir. COŞKU VE HEYECANA BAĞLI LİRİK ANLA­TIMIN ÖZELLİKLERİ Duyguların ifade edilmesi ve içinde bulunulan ruh hâli daha çok mecaz ve yan anlamda “heyecana bağlı işlev”de ve heyecana bağlı anlatım daha çok şiir, söylev, ro­man, hikâye, tiyatro türlerinde coşku ve heyecanın ifade edildiği bölümlerde kullanılır. İçim İçime SığmıyorHavanın dumanlıVaktin dar olduğu bir zamandaBu sözü bir gül gibi bıraktın yüreğimeİçim içime sığmıyor Şimdi sana dairimÖlesiye tutkuluÖlesiye şairimNurullah Genç Bu dizeler, coşku ve heyecana bağlı lirik anlatımla yazılmıştır. “Bu sözü bir gül gibi bıraktın yüreğime" dizesinde mecazlı bir söyleyiş vardır. Dil, heyecana bağlı işlevde kullanılmıştır. Şair, duygularını ve içinde bulunduğu ruh hâli yansıtmıştır. LİRİK METİNLERDE AHENK ÖĞELERİMetinlerde şiirlerde ahenk; uyak, redif, uyak düzeni, ölçü he­ce ve aruz ölçüsü, vurgu, tonlama, asonans ve aliterasyon gi­bi unsurlarla sağlanır. Bunlara ahenk unsurları denir. Ahenk un­surları ritm uyak, redif, uyak düzeni, ölçü ve armoni aliteras­yon, asonans, vurgu, tonlama olmak üzere iki başlık altında ele alınır. Ritim şiirin dış ahenk unsurlarını, armoni ise iç ahenk unsurlarını oluşturur. Şimdi âhengi ve ahenk unsurlarını inceleyelim. Ahenk Ahenk kelimesi uyum anlamına gelmektedir. Edebiyatta ise ke­limelerin birbiriyle ses ve anlam bakımından etkileyici bir bü­tünlük oluşturmasıdır. Şiirde ahenk; ustaca kullanılan ses akışı, söyleyiş, ritm, ölçü ve her türlü ses benzerliğiyle sağlanır. Şiirde ahengi sağlamak için ölçü, uyak, ritim, vurgu, tonlama gibi değişik unsurlar kullanılır. Ritim Şiirde uyak, redif, ölçü ve durağı ustaca kullanarak elde edilen ahenge ritim denir. Şimdi şiirde dış âhengi sağlayan ritim unsurlarını inceleyelim. ŞİİRDE DIŞ AHENK UNSURLARI Uyak Şiirde dizelerin sonunda tekrarlanan ve aynı ahengi veren ses­lere veya aynı görevde olmayan ancak benzeşen seslere uyak kafiye denir. Uyak, şiirin önde gelen ahenk unsurlarındandır. Uyaklar, ben­zer olan ses sayısına göre türlere ayrılır. Yarım uyak Sadece bir ünsüz veya ünlünün benzeşmesiyle oluşan uyağa yarım uyak denir. Yiğit, ey sevdiğim sen seni gözetKarayı bağla da beyazı çöz at dizelerinde uyak tek ses benzerliğiyle -t yapıldığı için bu dize­lerde yarım uyak vardır. Geldi geçti ömrüm benim şol yel esip geçmiş gibiHele bana şöyle geldi şol göz yumup açmış gibidizelerinde de yarım uyak vardır. Burada uyak tek ses -ç ben­zerliğiyle yapılmıştır. Tam uyak Biri ünlü biri ünsüz olmak üzere iki sesin benzerli­ğiyle oluşan uyağa tam uyak denir. Veysel der ismini koymam dilimdenAyrı düştüm vatanımdan ilimden dizelerinde uyak iki ses benzerliğiyle -il yapıldığı için bu dize­lerde tam uyak vardır. Senden boşalan bağrıma gözyaşları dolmuşGördüm ki yazın bastığımız otları solmuş dizelerinde de tam uyak vardır. Bu dizelerde uyak “ol” sesleri­nin benzerliği ile yapılmıştır. Zengin uyak En az üç sesin benzerliğiyle oluşan uyağa zen­gin uyak denir. Deryada sonsuzluğu zikretmeye ne zahmetAl sana, derya gibi sonsuz Karacaahmet Bu dizelerde “zahmet” ve “Karacaahmet” sözcüklerinde “-ah- met” sesleriyle uyak yapılmıştır. Uyak, beş sesin benzerliğiyle oluştuğu için bu dizelerde zengin uyak vardır. Geceler çekmeyin benim için hüzünGelin siz, ruhumu tenimden süzün Bu dizelerde de “-üzün” seslerinin benzerliğinden oluşan zen­gin uyak vardır. Cinaslı uyak Aynı seslerden oluşan fakat farklı anlamları kar­şılayan kelimelerle yapılan uyağa cinaslı uyak böyle çalınmıştır yazımaYazım kışa uymaz kışım yazımaBu beyitteki "yazıma” sözcüklerinin yazımı aynıdır ancak birin­ci dizede “kadehime anlamında bir “yazı” sözcüğü, ikinci dize­de ise “yaz mevsimi” anlamında ikinci bir “yazı” sözcüğü kulla­nıldığından bu sözcüklerle cinaslı uyak yapılmıştır. Dönülmez akşamın uf kundayız. Vakit çok geçBu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geçdizelerinde de farklı anlamlarda kullanılan “geç” sözcükleri ara­sında cinaslı uyak aynı anlamdaki kelimenin tekrarı değildir. Aynı anlamda­ki kelimenin tekrar edilmesiyle cinaslı uyak Ses benzerliğinin uyak olabilmesi için dize sonundaki söz­lerin ses bakımından benzemesi, anlamın ayrı olması gerekir. Yollarda kalan gözlerYıllardır seni gözler dizelerinde birinci “gözler” sözcükleri birbiriyle uyaklıdır çünkü. İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR ŞİİRDE AHENK UNSURLARI SLAYTI ŞİİRDE AHENK ÖGELERİ AHENK ve ARUZ LİRİK METİNLERDE DİLİN İŞLEVİ LİRİK ŞİİR Coşku Ve Heyecana Bağlı Metinler Özellikleri ve ÖrnekleriCoşku Ve Heyecana Bağlı Anlatım Nedir?Coşku Ve Heyecana Bağlı Anlatım ÖzellikleriLirik anlatım nedir?Coşku Ve Heyecana Bağlı Anlatım Örnekleri KısaAnlatım Türleri Nelerdir? Coşku Ve Heyecana Bağlı Metinler Özellikleri ve Örnekleri Coşku ve heyecana bağlı metinler kısaca lirik anlatım özellikleri nelerdir, sorusuna şu şekilde cevap verebiliriz. Şiir, Hikâye, Roman, Tiyatro gibi edebi türlerde duyguların ön planda olduğu türdür. Halk diliyle gaza getirme, heyecana davet de denilebilir. Coşku Ve Heyecana Bağlı Anlatım Nedir? İnsan duygu, düşünce ve hayallerini laf, yazı, fotoğraf gibi farklı yollarla ifade eder. Bu ifadeyi bazen anlatma, bazen gösterme, bazen de heyecanla dile getirme biçiminde yapar. Bu anlatımlarda heyecanla dile getirme insan yaşamında ehemmiyetli bir yer meblağ. Zira insanın coşkularını ve heyecanlarını ifade etmek için tertip edilen metinlerde daha çok, heyecan ve coşkuya bağlı anlatım kullanılır. Coşku ve heyecana bağlı anlatım kısaca lirik anlatım özellikleri nelerdir, sorusuna şu şekilde cevap verebiliriz. Şiir, Hikâye, Roman, Tiyatro gibi edebi türlerde duyguların ön planda olduğu türdür. Halk diliyle gaza getirme, heyecana davet de denilebilir. Coşku Ve Heyecana Bağlı Anlatım Özellikleri Lirik anlatım yani coşku ve heyecana bağlı anlatımlarda kelimeler daha çok değişmeceli anlam ve yan anlamlarıyla “ heyecana bağlı “ işlevlerinden anlatımda en çok Şiir, hikâye, tiyatro ve romanda ve yan anlam oldukça anlatımda duyguların ifade edilmesi esas içinde duygular ve ruh halleri yansıtılabilir. Lirik anlatım nedir? Lirik anlatım aslında “ Coşku Ve Heyecana Bağlı “ demektir. Yani biri diğerinin yan ismidir. TYT, AYT, KPSS Edebiyat, AYT Edebiyat gibi Üniversite sınavlarında, lise sınavlarında bu kelime oyunu yapılır. Bu oyun oldukça eleyici bir yapıdadır. Coşku Ve Heyecana Bağlı Anlatım Örnekleri Kısa Birinci ÖrnekÖmrüm seni sevmekle nihayet bulacaktırYalnız senin aşkın ile ruhum solacaktırSon darbe-i kalbim yine ismin olacaktırYalnız senin aşkın ile ruhum solacaktır İkinci ÖrnekBenim halimden haber sorarsanBir çift sözüm var sana, yürektenSevginle gireceğim toprağaSevginle çıkacağım topraktan Üçüncü ÖrnekBu akşam o kadar durgun ki sularGömül benim gibi kedere diyorİçimde maziden kalma duygularAğla geri gelmez günler gönül giden ümidini kesKaçan bir hayale benziyor herkesSanki kulağıma gaipten bir sesBuluşmalar kaldı mahşere diyor. Necip Fazıl Kısa Kürek Dördüncü ÖrnekSen geldin; vefakâr duygular geldiYakamozlar oynaşıyor sulardaBenim de sırlara ermek çağımdırBuzlar vadisinde bir gelin, sevdaSevda benim özgül ağırlığımdır Sen geldin; güvertelereUmut yükleyip boşaltan gemilerinHindistan cevizi kırdığı kırdığı limanlardaErmiş kaptanlara muhabbet duyanMeczup tayfalar geldiİçim içime sığmıyorÇünkü hem sen geldin; hem bahar geldi NURULLAH GENÇ Anlatım Türleri Nelerdir? Öyküleyici Anlatım Hikâye EtmeBetimleyici Anlatım Tasvir Etme, BetimlemeÖğretici AnlatımAçıklayıcı AnlatımTartışmacı AnlatımKanıtlayıcı AnlatımCoşku ve Heyecana Bağlı Lirik AnlatımDestansı Epik AnlatımEmredici AnlatımDüşsel Fantastik AnlatımGelecekten Söz Eden AnlatımSöyleşmeye Bağlı Anlatım DiyalogMizahi Anlatım Bir Cevap Yaz

coşku ve heyecana bağlı anlatım metin örnekleri